Ambulante begeleiding is speciale hulp en extra ondersteuning aan ouders en scholen voor (speciaal) basis en voortgezet onderwijs. Mytylschool Gabriël verzorgt de ambulante begeleiding voor leerlingen met een motorische en/of lichamelijke beperking of langdurig zieke leerlingen.

Bij deze vorm van ambulante begeleiding komt de leerling in aanmerking voor de leerlinggebonden financiering (ook wel ‘rugzak’ genoemd). De rugzak wordt toegekend door de Commissie voor Indicatiestelling (CvI). Om in aanmerking te komen voor de rugzak moet de leerling voldoen aan vastomlijnde criteria.
De omvang van de rugzak wordt per schooljaar vastgesteld. Voor iedere leerling die een rugzak heeft en die ambulant wordt begeleid wordt een begeleidingsplan opgesteld. Daarnaast ondersteunt de ambulant begeleider de reguliere school en ouders bij het opstellen en uitvoeren van het wettelijke verplichte handelingsplan.

Deze vorm van ambulante begeleiding is gericht op leerlingen die vanuit de mytylschool in het regulier onderwijs worden geplaatst en die geen recht (meer) hebben op een rugzak. Hun problematiek is niet meer van dien aard dat zij in aanmerking komen voor een indicatie. Deze leerlingen kunnen één jaar worden begeleid.

• Er voor een leerling een indicatie (cluster 3) is aangevraagd en afgewezen, maar er nog wel duidelijke motorische problemen zijn.
• Er een hulpvraag bij de school is op het gebied van motoriek, maar er niet voldoende achterstanden (lijken te) zijn om de leerling aan te melden voor indicatie.
• Er problemen zijn op het gebied van de motoriek, maar men niet zeker is dat een indicatieaanvraag bij cluster 3 kan plaatsvinden.

• Vergroten van kennis ten aanzien van de problematiek.
• Inzicht in de gevolgen van de beperkingen voor het functioneren op school.
• Afstemmen van het onderwijskundig handelen in relatie met de problematiek.
• Coaching van scholen (teams/zorgcoördinatoren/ib-ers) m.b.t. het pedagogisch en didactisch handelen, klassenmanagement, etc.

Vaak worden leerlingen aangemeld met schrijfproblemen. Leerlingen hebben een onleesbaar handschrift, schrijven te snel of juist te langzaam. De ambulante begeleider (leerkracht en/of ergotherapeut) informeert, adviseert en ondersteunt de school bij het opstellen van een individueel handelingsplan.

Het uitvoeren van grondig onderzoek naar de aard van de schrijfproblemen of schrijfmoeilijkheden is vaak noodzakelijk om goede adviezen te kunnen geven. Naar aanleiding van het onderzoek geeft de ambulant begeleider suggesties voor de inhoud en organisatie van het handelen. Vervolgens wordt er gecoacht bij de uitvoering van het handelingsplan. Door middel van gesprekken, het geven van voorbeeldlessen, teamlezingen en workshops informeert en adviseert de ambulant begeleider de school over:

• schrijfonderwijs in het algemeen
• specifieke maatregelen op het gebied van schrijven
• schrijfmethoden, materialen voor leerlingvolgsystemen, enz.
• alternatieven voor het schrijven (bijvoorbeeld een notebook)
• de aanvraag van voorzieningen en aangepast meubilair

Leerlingen met motorische beperkingen hebben vaak moeite deel te nemen aan activiteiten waarbij bewegen belangrijk is. Deze participatieproblemen komen o.a. voor tijdens de lessen bewegingsonderwijs, de zwemlessen, sportdagen en het buitenspelen (de grote motoriek). Deze problemen kunnen het gevolg zijn van een achterstand in de motorische ontwikkeling, of van blijvende belemmeringen op motorisch gebied als gevolg van een beperking (de leerling zit bijvoorbeeld in een rolstoel). De ambulant begeleider ( vakdocent bewegingsonderwijs en/of fysiotherapeut) adviseert en ondersteunt de school bij het opstellen van een individueel handelingsplan.
Op basis van onderzoek en gerichte observaties geeft de ambulant begeleider suggesties voor de inhoud en de organisatie van het handelen, gericht op optimale deelname aan alle mogelijke bewegingsactiviteiten. Vaak wordt deze ondersteuning gekoppeld aan motorische remedial teaching. Door middel van begeleidingsgesprekken, het geven van voorbeeldlessen, teamlezingen en/of workshops informeert en adviseert de ambulante begeleider de school over:

• bewegingsonderwijs in het algemeen;
• specifieke maatregelen (en materialen) om leerlingen met een motorische achterstand of beperking optimaal te kunnen laten deelnemen aan de gym- en zwemlessen en het buitenspelen;
• aanschaf en invoering van een geschikte methode voor het vak bewegingsonderwijs;
• gebruik van een leerlingvolgsysteem om de motorische ontwikkeling goed te kunnen volgen;
• gebruik van specifieke screeningslijsten om een beter beeld te krijgen van leerlingen met motorische problemen.

Leerlingen met motorische beperkingen of lichamelijke problemen hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van sociaal-emotionele problemen, zoals acceptatieproblemen, pestproblemen, gering zelfvertrouwen, faalangst, negatief zelfbeeld en bewegingsangst. Iedere leerling wordt, hoe dan ook, geconfronteerd met verwerking hiervan. Dat vraagt om specifieke aandacht en begeleiding.
De ambulante begeleider informeert, adviseert en ondersteunt de school bij het opstellen van een individueel handelingsplan, gericht op de sociaal-emotionele problematiek.
Op basis van onderzoek en gerichte observaties geeft de ambulant begeleider suggesties voor de inhoud en de organisatie van het handelen. Vervolgens wordt er ondersteund bij de uitvoering van het handelingsplan (o.a. instructie, interactie en klassenmanagement). Door middel van begeleidingsgesprekken en zichtmaterialen informeert en adviseert de ambulante begeleider de school over literatuur en methodes op het gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling.

Het uitvoeren van fijn-motorische handelingen verloopt bij veel leerlingen met motorische beperkingen moeizaam. Dit komt tot uiting bij Activiteiten in het Dagelijks Leven (ADL) zoals het zich omkleden voor en na de gymles en het eten op school. Maar ook tijdens activiteiten waarbij de leerlingen de handen moet gebruiken om goed aan het onderwijs te kunnen deelnemen, zoals tijdens lessen expressieve vorming (knippen, vouwen, plakken), technisch lezen (letterdoos), rekenen (hanteren liniaal, tekenen). De ambulant begeleider (gespecialiseerde leerkracht en/of ergootherapeut) adviseert en ondersteunt de school bij het opstellen van een individueel handelingsplan op het gebied van ADL en de fijne motoriek.
Door middel van onderzoek, waarbij vaak ook de ergotherapeut wordt betrokken, wordt nagegaan welke fijn-motorische vaardigheden nog niet in voldoende mate worden beheerst en welke vaardigheden in aanmerking komen voor extra aandacht. De ambulant begeleider en/of de ergotherapeut geven suggesties voor de inhoud en organisatie van het handelen en ondersteunen de uitvoering van het handelingsplan.

Leerlingen met motorische beperkingen komen vaak in aanmerking voor bepaalde voorzieningen of specifieke regelingen. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan meubilair, schrijfvoorzieningen (notebook), vervoer en examenaanpassingen. De ambulant begeleiders zijn thuis in het 'woud' van deze regelingen. Zij informeren ouders en school en bieden ondersteuning bij de aanvraag.

Iedere school voor regulier onderwijs heeft tegenwoordig een intern begeleider of zorgcoördinator. Een belangrijke taak van deze functionarissen is de interne zorg en begeleiding op school te coördineren. De ambulant begeleider is vooral de coördinator van de externe zorg en begeleiding. Als een leerling bekend is bij verschillende instanties neemt de ambulant begeleider hiermee contact op en onderhoudt dit contact, verzamelt informatie en geeft relevante informatie door aan de school en/of de ouders.
Maar ook omgekeerd zal de ambulant begeleider vanuit de school of de ouders informatie doorgeven aan de verschillende instanties of hulpverleners. De ambulant begeleider bezoekt in de meeste gevallen de revalidatiebesprekingen van de revalidatieteams en bespreekt daar hoe het met de leerling op school gaat. Daarnaast heeft de ambulant begeleider contact met fysiotherapeuten bij wie de leerling onder behandeling is.